białko
Białko jest składnikiem wszystkich organizmów także organizmu człowieka. Człowiek musi jeść produkty zawierające białko, by organizm mógł rosnąć i regenerować tkanki. Są one podstawowym materiałem budulcowym ustroju oraz niezbędnym składnikiem do wytwarzania enzymów, ciał odpornościowych. Jego źródłem są zwierzęta i rośliny, są to: mięso, drób, ryby, nabiał, produkty zbożowe, nasiona roślin strączkowych(fasola, bób, groch).Obok białka ważnymi składnikami budulcowymi są sole mineralne (wapń i fosfor), które odgrywają istotną rolę w utrzymaniu we właściwym stanie tkanki kostnej, zębów i krwi, jak również w równowadze sodowo-potasowej organizmu. Równie ważnym źródłem energii w pożywieniu są węglowodany i tłuszcze. Węglowodany to skrobia i cukry zmagazynowane przez rośliny w nasionach i bulwach. Najobfitszymi źródłami węglowodanów są: cukier, przetwory owocowe, słodycze, miód, mąka, chleb, ziemniaki. Bogatszym źródłem energii niż węglowodany są tłuszcze: masło, mięso, smalec, oleje, margaryna. Dostarczają one energii jak i również poprawiają wartości smakowe pokarmów. Ażeby wszystkie procesy wewnątrz-ustrojowe przebiegały prawidłowo, w komórkach muszą się znajdować pewne substancje spełniające rolę regulatorów. Tymi substancjami regulującymi, dostarczanymi w pożywieniu są głównie witaminy. Są to różnorodne związki chemiczne, występujące zwykle w małych ilościach w produktach pochodzenia roślinnego i zwierzęcego. Witaminy niezbędne są do wzrostu, rozwoju a nawet życia organizmu. Znajdują się najwięcej w płynnym mleku, maśle, surowych owocach i warzywach oraz w chlebie razowym. Do najważniejszych witamin zaliczamy witaminy A,B1, B2, C, D. Wit. A – występuje w wątrobie, żółtku jaja, margarynie, śmietanie – jako prowitamina karoten w roślinach (np. marchew) Wit. B1 - występuje w ziarnach zbóż, wątrobie, drożdżach Wit. B2 – występuje w mleku, jajach, wątrobie, zielonych częściach roślin Wit. C - występuje w owocach i warzywach Wit. D - występuje w wątrobie, jajach, mleku, maśle Witaminy i sole mineralne występują we wszystkich naturalnych źródłach pożywienia i są niezbędne dla zdrowia. Witaminy pomagają w zdrowym funkcjonowaniu wszystkich narządów wewnętrznych łącznie z nerwami i mięśniami. Obok witamin do substancji regulujących należą także niektóre związki żelaza, miedzi i inne. Brak np.: żelaza w organiźmie wywołuje anemię, jest ono bowiem konieczne do wytwarzania hemoglobiny zawartej w krwinkach czerwonych krwi. Niezbędnym składnikiem organizmu jest również woda, której znajduje się najwięcej, dlatego musimy dbać o codzienne uzupełnianie jej niedoborów. Woda znajduje się w znacznych ilościach we wszystkich artykułach spożywczych. Spożywamy ją w różnych napojach, w formie zup lub czystej postaci.